logo

Kırım Müftüsünden çarpıcı açıklamalar

muftu (267 x 400)

2015 yılı Kırım Türkleri için bir çok değişmelere sahne oldu, milletimizin bir kısmı vatanlarını terk etti, farklı siyasi düşünce ve gruplara katılarak bölündüler. Bugün yarımadada yaşanan olaylara hiç bir Kırım Türkleri kayıtsız kalmadı. Ülkelerin sınırları değişti, savaşlar oldu. Hızla değişen bu durumlar içerisinde Kırım Türkleri kendisini islam dinine göre nasıl davranmak zaorundalar? Sorusunu Kırım Müslümanları Müftüsü Hacı Emirali Ablayev’e sorduk

 

Geçen 2015 yılını nasıl değerlendirirsiniz? Müftülük için başarılı bir yılmıydı?

 Biz istediğimiz ve istemediğimizden daha güzeş oldu diye kıyas yapıp olamayız. Biz ana vatanımıza döndük, vatanda iyi günlerimiz de kötü günlerimizde olur ama maksadımız belli dinimizi dilimizi koruyarak milletimizin rahat ve huzur içerisinde gelişmesi. Biz 30 yıldır bu amaç çerçeveisnde çalışıyoruz. Bu sebeple bende kıyas etmememiz gerek. Geçen sene bu sene nasıl geçti diye sorarsanız evet güzel tarafları ve kötü taraflarıda vardır, ama bence en güzeli sabah uyandın güneş doğdu demek işte bu en güzelidir. Allah bize verdiği her güne yaşatırdığı her bayrama binlerce kez şükürler olsun. Allah’ın bizi amaçlarımıza ulaştırmasını canı yürekten istiyoruz.

 

cuma camiiMuftiliknin yıl devamında yapkan en büyük faalieti nasıldır?

Sonki beş-altı yıl çalışmalarımıznın en büyük neticesi hakkında, belki, aytıp olamam, bazı şeylerni yaptık, bazı şeylerni yapıp etiştiralmadık, amma tek Muftiliknin degil, butün milletimiznin en büyük istegi – beş bin insannı sıgdıracak büyük Cuma caminin kurulıp başlanmasıdır. Milletimiz bunı on seneden berli bekledi. Şukürler olsun, birinci adımnı attık. Şimdi Turkie ve Rusie aralarının bozulması bizler içün zarar oldı, amma Kırımnın baş naziri Sergey Aksenov dedi ki, caminin kurulışı mıtlak devam etecek, atta paranın bir kısmı endi keldi. Eki devlet arasındaki munasebetlernin bozulması kurucılıknı biraz tokttı, amma şimdi işimizge devam etemiz. Bunı ise büyük maksadımızga bir adım olarak saymak mumkün. Yıllar devamında irişmek istegenimiz daa bir büyük maksad – camilerde gençlerimiznin çok olması, milletimiz içün Kuran derslerinin teşkil etilmesi, diniy kurslarnın açılması, milletimiznin dinine, urf-adetlerine yakınca olmasıdır. YApkan ve yapacak işlerimiz pek çok: Hacılık, Ramazan, Kurban bayramının teşkil etilmesi. Vazifemiz – halkımıznın diniy suallerine cevap bermektir.

 

Belli ki, halkımız Kırımga avdet olgan son bir çok camiler hayrie paralarına kuruldı. Bazı camiler tez vakıtta kurula, bazıları ise alya daa kurulıp bitmedi. Camilerni kurmaga istegen cemietler ne yapmalılar?

 Şimdi Kırımda 350 din cemieti çalışa ve aman-aman episinin camileri bar. Avdetten kaytkanımız vakıtta 178 cami binası bar edi, olar tamir etildi, gayrıdan tiklenildi. 15-20 yıl devamında yanı camilerimiz, ibadethanelerimiz de kuruldı. Bu Kırım sakinleri ve çetelde yaşagan insanlarnın bergen hayrie yardımlarınen yapıldı. Camini kurmaga istegen insan ise Muftiyatka kelip, oz istegini bildirip, kerekli vesikalarnı resmiyleştirmek kerek ve işine başlay bile.

 

Koktash_cami-13 (400 x 266)Acele şekilde kurulacak ya da tamir etilecek camiler çokmı?

Atalarımızdan kalgan camilerimiz tamir işlerinde muhtac. Afsus ki olar keregi kibi bakılmadı, bir zamanlar devlet anbarları kibi kullanıldı, amma yıllarca yapılgan talaplarımızdan son, niaet bizge kaytarıldı. Butün Kırımda, hususan Bagçasarayda boyle camilerimiz çok. Cemaatnın ekserietinde boyle ibadet merkezlerini temelinden tamir etmege imkyanı ek. Acele şekilde bu camiler içün sermiyalar tapmak kerekmiz.

 

Bugun bir çok insanlar oz problemleri ile Muftilikke muracaat eteler, Muftilik diniy-medeniy merkezge çevirildi. Milletni nasıl meseleler en çok raatsız ete?

 evEvelde olgan problemler şimdi de insanlarnı raatsız ete: toprak meselesi, ev meselesi, bazılarnın pensiyası ek, tedaviylenüvde muhtac olganlar da çok. Evelde Muftilik daa çok diniy meselelernen ograşsa, şimdi insanlar farklı meseleler ile muracaat etmekteler. Elbette, elimizden kelgenini yapmaga areket etemiz, amma biz devlet muessisesi degilmiz, biz diniy idaremiz, imkyanımız olganı kadar milletimizge faydalı olmaga çalışamız. Bazı suallerni çezip olamasak, devlet idarelerine muracaat etemiz.

 

2013 senesinde olıp keçken Kırım musulmanları Kurultayında siz dertünci kere Mufti olarak seçildiniz. Yıl-yıldan Muftiliknin işi arta, daa çok yaş mutehassıslar kelip başlay. Bu mesulietli işni nasıl yapıp etiştiresiniz?

 İnsan bir işni yapacam dep ёlga çıksa, Allahnın izini ile o işni becermege kuç tapa. Amma kimnindir destegine işanıp, elga çıksa, o elnın sonuna baramaz. Bunın içün biz 1999 senesi bu işni becerip başladık, çok agır kunlerden keçtik. İç bir kimseden destek kelmey edi, bir kimsege kerekmeysin, er kes oz işine baka, amma bugun, şukürler olsun, mında çalışkanımız 16 yıl oldı, er türlü kıyınlıklar, suvuklar, zorluklarnı keçtik. YApkan işlerimizde becergenlerimiz, becermegenlerimiz bar. Evlerimiz, sokaklarımızda da vazietlerimiz farklı, biz de bu toplumdan bir insanmız. Toplumdan ayrı, ondan daa üksek ya da farklı bir insan degilmiz. Onın içün, belki, becermegen bir şeylerimiz bardır, amma Rabbimiz ve milletimizge bergen sezümizni erine ketirmege murad etemiz. Onın içün çok raatsızmız, çünki er bir insan bergen sezüni erine ketirmek kerek. Bunı yapıp olamasa, boynuna almamalı. Biz din adamımız, milletimiz ogünde mesuliet taşıgan son, sezümiz ve işimiz bir olmalı, başka türlü olsa, eminim ki, Allah bir kimseni mında tutmaz. Musulmannın yapkan işlerini Allah kabul etse, millet de kabul eter, Allah kabul etmese, millet de kabul etmez.

 

tahta camii2 (480 x 360)Bilemiz ki, er bir insannın begengen şeyleri bar. Bazıları avcılıknı seve, digerleri şiir yazmaknı. YA siz raatlıknı nasıl keçirmege sevesiniz?

Dogrusunı aytsam, 15-16 yıl devamında mında çalışamız, on kun raatlık bile olmadı. Zorluklar yıkılacak, aglaycak kadar degildir. Amma sabah guzel kun doguvınen uyanmak bizler içün büyük bir zaferdir.

 adnan süyen camii4 (480 x 320)

 Bugun insanlar, hususan, kırımtatarlar ogünde bir çok farklı problemler peyda ola, meselya, elektroblokada, emek blokadası. Boyle kibi meselelerde insanlar kendisini nasıl alıp barmak kerek?

 Musulmanlar içün en guzel ornek – Peygamberimizdir ve Onın sunneti. Ondan başka bir ibretimiz ёk. Ondan ibret alacak olsak, ёlnı kapatmak ve zulum etmek musulmanlarga kelişmegen bir şey. Peygamber efendimizge de Mekkedeki muşrikler boykot ettiler. Muhammed Peygamberimiz (s.a.v.) «Allah birdir, Muhammed onın Peygamberidir» sezlerini kabul etmegenleri içün ona ona iskence yaptılar. Dediler ki, yapma, vazgeç davandan. Birinci, ekinci, uçünci tekliflerini kabul etmegen son, musulmanlarnı açlıktan oldürmek içün olarga kelgen butün ellarını kapatamaga karar aldılar. Amma ne oldı? Uç yıl boykot ettiler, ne otmek, ne bogday ёllamadılar. Neticede kim kazandı? Sabır etken kazandı. Zulum etken kazanamadı, zulum etken iç bir zaman kazanamaz. Suv, otmek, bogday, elektrik, gaznı kesmekten bir kimse zafer kazanamaz. Bunı yapmaga bir kimsege tevsie etmeyim. Bu faniy dünya ve ebediy dünya arasındaki mesafe çok kıskadır. Dünyanın ayatı içinde zulum etmek, ёl kapatmak, baskı yapmak dogru degildir. Boyle areketler bizden çıkmasın. Nietlerimiz, dualarımız hayır içündir. Padişahlarga Allah akıl bersin, olarnın ёllarında kezgen insanlarga da fikir, feraset, sabır bersin. Başka türlü iç bir şeyge davet etemeycem. Allah sabır etkenlernen beraber.

 

Şubesiz, Muftilikni birinci vazifelerinden biri maariftir, bu maksadnen Kırımda bir sıra medreseler çalışa edi, camilerde diniy kurslar alıp barıla. Kırımda Rusie kanunları kabul etilgen son diniy-tasil saasında nasıl denişmeler olıp keçe?

 Eki seneden berli Rusie kanuları boünca çalışamız. Er şey pek ciddiy. Medrese, cami, ya da başka binalarımıznın vesikaları olmasa, onı yapmak mecburmız. Evel vakıttan berli Kalay baş medresemiz bar edi. Kalgan medreseler ise bu medresemiznin filialları edi. Rusie anayasasında kore mederese çalışacak olsa, liцenziyası olmalı, onın içün bugun biz bir sene azırlıklardan son medresemiznin liцenziyasını almaga çalışamız. Anda 100 -ge yakın erkek, 40-tan ziyade de kız talebemiz tasil ala. Diger medreselerimiznin de vesikalarını azırlasak, o medreselerimiz de çalışacak inşaallah. Şimdi medresemiznin çalışması boünca problemlerimiz ek, şukürler olsun, bir kimse bizge yasak koymadı. Kelecekte de yasak olmaz degen umütimiz büyüktir, çünki din devletke de kerek, din insanlarnı terbie etken bir ёl, olarnı toplagan mekyandır, devlet bunı yahşı anlay. Toplumnı bir ёlga koymak içün en kereklisi – din ve ilimdir. Dinni bilmek er kesnin boynunın borcu, Allahnın emiri. Er bir millet oz dinini bilmek kerek, çünki bir toplumda farklı milletler yaşay, çeşit tillerde konuşkan komşularımız bar. Dinini bilmegen toplumda, dava çıka bile, ve insanlar biri-birini oldüre bileler. Bizim en büyük istegimiz ise insanlarga dinini ogretmek. İnsan oz dinini bilse, diger dinlerge de urmet ile davranır. Onın içün gençlerimiz, milletimizge tevsiem budır: kelsinler, dinini ogrensinler. Bugun camilerimiz açık, dinimiz, tilimiz, medenietimizni ogrenmege serbest mumkündir. Muftilik aftanın er bir kunü bu saada çalışa ve kerekli kurslarnı keçire.

 

YA şimdi ne kadar medrese çalışa?

Bugun eki medresemiz çalışa, Kalay kız ve oglanlar mederesesi. Diger medreselernin vesikaları azır olsa, olarnı da açacakmız.

 

buyuk onlar dini kurs 01 (400 x 266)Bugun halkımıznın büyük kısmı sanki elnın ortasında kalganı kibi, eki devlet arasında bolündi, bu insanlarga nasıl muracaatınız olur?

 Peygambernin sunneti ya da eki üz yıllık tarihımızga muracaat etsek, koremiz ki, eki büyük devlet kavga eter, ortada kuçük millet kalır, başına sopa tüşer. Milletimizge tevsiem bu ki, 50-70 yıl devamında Ozbekistandan kureş ile Vetanımızga kaytıp keldik, şukürler olsun, 25-30 seneden berli Kırımdamız, bazıları alya daa kaytıp olamadı. Sürgünlikte kalganlarga Allah yardım etsin, bizler de yardımcı olayık, olar da Ana topraklarına kelip, mında yaşasın, erleşsinler. Bugun Kırımda yaşagan bir toplum – kırımtatarlarga şunı aytmaga isteyim – bir kimsege umüt baglamanız, çünki biz Ana vetan topragımızda olgan son oz-ozümizge işanacakmız, yapacak işlerimizni biz yapacakmız, bunı bizim erimizge kelip, kimse yapmaz, bir kimse boş-boşuna oturıp beklemesin. Biz çalışmak, okumak, kazanmak, balalarımız, torunlarımıznı bakmaga devam etmek kerekmiz. YArın kun dogmadan neler dogacak, Allahtan başka kimse bilmez, onın içün milletimizni sabırlı ve akıllı olmaga, bar olgan şaraitlerge kore çalışmaga çagıram. Kelecegimizge umütimiz bar, çünki dünyanın kurulışı boyledir. Tarihımızga baksak, eki devlet on yıllar devamında cenk yapar, kavga-dava eter, on birinci yılında oturır ve barış anlaşmasını imzalar. Bu eki devletnin arasındaki davalar mıtlakka bir kun bitecek, Rusie ve Ukraina oturıp anlaşacak, biz bugunden başlap olar anlaşkanı zaman bizim erimiz nasıl olur dep tüşünmek kerekmiz. Biz onı bugunden tüşünmesek, eki devletnin anlaşma yapkanı vakıt bizim erimiz olmaz, biz kene tışarıda kalırmız. Bugun milletimizge tevsiem budır, bunı guzel tüşünmeleri kerek, çünki biz eki üz yıllık tarihımızga bakkanda nice-nice kunlerni, nice-nice asırlarnı keçirdik, amma atalarımıznın yapkan hatalarını biz tekrar yapmamak kerekmiz. Ecdatlarımıznın en guzel ornekleri, fikirlerini almak, kabul etmek, ve o tırnavuçka tekrar basmamak kerekmiz. Allah epimizden razı olsun. İnşaAllah, kelecegimiz parlak olur!

 

«Hidaet» gazetasında erleştirilgen intervü, yanvar 2016 s.

Share

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.